Plantas con Taninos

184 plantas medicinales que contienen taninos (94 con ilustración botánica).

El compuesto Taninos se encuentra en 184 especies con uso medicinal documentado en la herbolaria latinoamericana. Las plantas que lo contienen se distribuyen principalmente en Andes, México, Amazonia. Las aplicaciones terapéuticas más frecuentes de estas plantas incluyen: antiinflamatorio, astringente, hipoglucemiante, cicatrizante. Se presenta con mayor frecuencia en las familias Fabaceae, Asteraceae, Euphorbiaceae, Malvaceae.

¿Qué son los taninos?

Los taninos son compuestos polifenólicos de alto peso molecular producidos por las plantas como mecanismo de defensa contra herbívoros y patógenos. Se dividen en dos grandes grupos: taninos hidrolizables (ésteres de ácido gálico o elágico) y taninos condensados (proantocianidinas), cada uno con propiedades farmacológicas distintas. Su capacidad para precipitar proteínas es la base de su actividad astringente, antimicrobiana y antioxidante. En la medicina tradicional latinoamericana, las cortezas y hojas ricas en taninos se emplean para tratar diarrea, heridas, inflamación de encías y hemorragias.

La investigación moderna ha documentado que los taninos inhiben enzimas como la alfa-amilasa y la lipasa (relevante para el control glucémico y lipídico), muestran actividad antiviral contra ciertos virus envueltos y poseen una capacidad antioxidante significativa medida por ensayos ORAC y DPPH. Su biodisponibilidad oral es limitada debido a su tamaño molecular, pero las proantocianidinas de bajo peso molecular (como las del cacao y la uva) sí se absorben parcialmente. Los taninos también interactúan con la microbiota intestinal, donde son metabolizados a ácidos fenólicos con actividad biológica propia.

Mecanismo de acción

Los taninos son polifenoles complejos con una capacidad intrínseca de precipitación de proteínas mediante la formación de enlaces de hidrógeno y enlaces covalentes. Su mecanismo de acción bioquímico principal radica en la capacidad de interactuar con proteínas nucleares y enzimáticas, alterando la estructura terciaria de las mismas. En procesos inflamatorios, los taninos pueden modular la vía de señalización NF-κB y la expresión de la enzima COX-2, reduciendo la producción de mediadores proinflamatorios. Además, su capacidad de quelación de metales permite inhibir enzimas dependientes de cationes. En el contexto de la defensa antimicrobiana, los taninos desnaturalizan las proteínas de la pared celular y las enzimas vitales de los patógenos, interrumpiendo su metabolismo. Este efecto de astringencia es el resultado de la precipitación de proteínas en las membranas mucosas, lo que genera una barrera física protectora contra agentes irritantes y patógenos externos.

Fuentes alimentarias

Los taninos se encuentran ampliamente distribuidos en el reino vegetal, concentrándose especialmente en tejidos con funciones de defensa. Fuentes comunes incluyen:

  • Té (Camellia sinensis): Contiene entre 50-150 mg de taninos por taza, dependiendo del tiempo de infusión.
  • Uvas y vino tinto: Las pieles pueden aportar entre 100-300 mg/100g.
  • Frutos rojos: Arándanos y moras presentan concentraciones variables de antocianinas y taninos.
  • Cereales integrales: El salvado de trigo y la avena contienen cantidades moderadas.
  • Plantas medicinales: En la flora latinoamericana, se encuentran en la corteza de especies como el Quercus (roble) y en frutos de Passiflora.

Es importante notar que la concentración varía significativamente según el grado de polimerización del compuesto (taninos hidrolizables vs. condensados).

Investigación clínica

La investigación clínica sobre los taninos ha explorado su potencial terapéutico en diversas áreas. Estudios in vitro han demostrado una potente actividad antioxidante y capacidad de inhibición de la alfa-glucosidasa, lo que sugiere un papel en la gestión de la glucemia. En estudios in vivo, se ha observado que los taninos pueden mitigar el daño oxidativo celular. Algunos estudios observacionales sugieren que el consumo regular de polifenoles, incluyendo taninos, se asocia con una menor incidencia de enfermedades cardiovasculares. En el ámbito dermatológico, se han realizado investigaciones sobre su uso tópico para el control de la inflamación y la astringencia. Aunque existen ensayos clínicos que evalúan su efecto sobre la salud gastrointestinal, la variabilidad en la estructura química de los taninos (peso molecular y grado de polimerización) dificulta la estandarización de dosis terapéuticas precisas en ensayos controlados aleatorios (RCT). Los resultados suelen ser dependientes de la matriz alimentaria y la concentración específica.

Biodisponibilidad y farmacocinética

La biodisponibilidad de los taninos es compleja y está fuertemente influenciada por su peso molecular. Los taninos de alto peso molecular (condensados) suelen tener una absorción intestinal limitada, permaneciendo en el lumen gastrointestinal donde ejercen efectos locales. Sin embargo, los taninos de bajo peso molecular pueden ser absorbidos por difusión pasiva. Tras la absorción, atraviesan el metabolismo de fase I y II en el hígado, donde pueden ser conjugados. Un aspecto crítico es su interacción con la microbiota intestinal: los taninos actúan como prebióticos, siendo fermentados por bacterias específicas en el colon para producir ácidos grasos de cadena corta (AGCC), como el acetato y el butirato. Estos metabolitos resultantes son los principales responsables de los efectos sistémicos observados. La excreción ocurre principalmente por vía fecal, aunque una fracción de los metabolitos más pequeños puede eliminarse por vía renal. La vida media plasmática varía drásticamente según la estructura química del polifenol específico.

Sobre Taninos

Datos extraídos de la literatura científica y fichas botánicas de las plantas que contienen este compuesto.

  • Los taninos son compuestos que pueden precipitar proteínas, lo que les otorga propiedades astringentes, mientras que los glucósidos cianogénicos son compuestos que pueden liberar cianuro bajo ciertas condiciones de metabolismo, aunque su presencia es parte de la defensa química natural de la planta.
  • Los Taninos son otro componente fundamental, especialmente en las partes astringentes de la planta; son sustancias que tienen la capacidad de 'secar' o contraer los tejidos, lo que explica su uso tradicional para tratar problemas digestivos y diarreas, al reducir la inflamación de las mucosas.
  • Las saponinas y los taninos son otros componentes cruciales; los taninos son compuestos que pueden unirse a las proteínas y se encuentran en altas concentraciones en las hojas (hasta 361g/kg en especies del género, PMID 35839617), lo que les otorga propiedades astringentes y antimicrobianas.
  • Dentro de este grupo, destacan los taninos hidrolizables, específicamente el ácido gálico, que se encuentra en altas concentraciones en la corteza y las vainas; este compuesto actúa como un potente agente astringente y antimicrobiano, ayudando a contraer tejidos y combatir microorganismos.
  • Los flavonoides son sustancias que actúan como antioxidantes, ayudando a proteger las células del daño oxidativo, mientras que los taninos son compuestos que tienen una acción astringente, lo que significa que pueden ayudar a contraer tejidos o reducir secreciones [PMID 40821903].
  • Los taninos son compuestos polifenólicos conocidos por su capacidad para precipitar proteínas; en términos simples, son sustancias que pueden 'ajustar' la consistencia de fluidos o interactuar con enzimas, y se encuentran comútelmente en las hojas y cortezas [PMID 21414220].
Ilustración de Acacia huarango
Acacia huarango Acacia huarango

La composición química de la Acacia huarango es un complejo entramado de metabolitos secundarios que le otorgan sus propiedades biológicas.

Usos terapéuticos frecuentes

Aplicaciones medicinales de plantas que contienen taninos. El número indica cuántas especies.

Antiinflamatorio (17) Astringente (12) Hipoglucemiante (7) Cicatrizante (5) Expectorante (4) Emoliente (4) Emético (3) Hormonal (3)
Ilustración botánica de Acacia huarango
Acacia huarango
Acacia huarango
Ilustración botánica de Almendro tropical
Almendro tropical
Terminalia catappa
Combretaceae Caribe
Ilustración botánica de Andiroba
Andiroba
Carapa guianensis
Meliaceae Amazonia
Ilustración botánica de Apalache
Apalache
Ilex vomitoria
Aquifoliaceae
Ilustración botánica de Arenaria lanuginosa
Arenaria lanuginosa
Arenaria lanuginosa
Ilustración botánica de Añil
Añil
Indigofera suffruticosa
Fabaceae
Ilustración botánica de Barbasco
Barbasco
Dioscorea mexicana
Dioscoreaceae
Ilustración botánica de Barbasco mexicano
Barbasco mexicano
Dioscorea composita
Dioscoreaceae
Ilustración botánica de Barbasco mexicano
Barbasco mexicano
Dioscorea composita
Dioscoreaceae
Ilustración botánica de Borraja de monte
Borraja de monte
Tournefortia scabrida
Boraginaceae
Ilustración botánica de Buddleja incana
Buddleja incana
Buddleja incana
Ilustración botánica de Cabeza de ángel
Cabeza de ángel
Calliandra houstoniana
Fabaceae México
Ilustración botánica de Cabezona
Cabezona
Eryngium carlinae
Apiaceae
Ilustración botánica de Calliandra angustifolia
Calliandra angustifolia
Calliandra angustifolia
Ilustración botánica de Caoba
Caoba
Swietenia mahagoni
Meliaceae Caribe
Ilustración botánica de Caoba de hoja ancha
Caoba de hoja ancha
Swietenia macrophylla
Meliaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cascarilla
Cascarilla
Cinchona cordifolia
Rubiaceae
Ilustración botánica de Cedro
Cedro
Cedrela odorata
Meliaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Chachacomo
Chachacomo
Escallonia resinosa
Escalloniaceae
Ilustración botánica de Chaya
Chaya
Cnidoscolus aconitifolius
Euphorbiaceae México
Ilustración botánica de Chilco
Chilco
Fuchsia magellanica
Onagraceae Andes
Ilustración botánica de Cinchona glandulifera
Cinchona glandulifera
Cinchona glandulifera
Ilustración botánica de Cinchona purpurea
Cinchona purpurea
Cinchona purpurea
Ilustración botánica de Cola de caballo
Cola de caballo
Conyza bonariensis
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Convolvulus arvensis
Convolvulus arvensis
Convolvulus arvensis
Ilustración botánica de Copalchi
Copalchi
Coutarea hexomera
Rubiaceae
Ilustración botánica de Cordoncillo
Cordoncillo
Piper umbellatum
Piperaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Culantrillo
Culantrillo
Adiantum capillus-veneris
Pteridaceae México
Ilustración botánica de Dormilona
Dormilona
Mimosa pudica
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Escoba
Escoba
Sida rhombifolia
Malvaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Escoba de castilla
Escoba de castilla
Sida acuta
Malvaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Espinheira santa
Espinheira santa
Maytenus ilicifolia
Celastraceae Andes
Ilustración botánica de Espino blanco
Espino blanco
Crataegus monogyna
Rosaceae Andes
Ilustración botánica de Esponja vegetal
Esponja vegetal
Luffa operculata
Cucurbitaceae
Ilustración botánica de Estafiate
Estafiate
Artemisia ludoviciana
Asteraceae México
Ilustración botánica de Eupatorium perfoliatum
Eupatorium perfoliatum
Eupatorium perfoliatum
Ilustración botánica de Galium aparine
Galium aparine
Galium aparine
Ilustración botánica de Gaultheria procumbens
Gaultheria procumbens
Gaultheria procumbens
Ilustración botánica de Geranium maculatum
Geranium maculatum
Geranium maculatum
Ilustración botánica de Gordolobo
Gordolobo
Gnaphalium semiamplexicaule
Asteraceae México
Ilustración botánica de Guabiroba
Guabiroba
Campomanesia xanthocarpa
Myrtaceae Andes
Ilustración botánica de Guaco liso
Guaco liso
Mikania laevigata
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Gunnera pilosa
Gunnera pilosa
Gunnera pilosa
Ilustración botánica de Guázuma
Guázuma
Guazuma ulmifolia
Malvaceae México
Ilustración botánica de Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Ilustración botánica de Hierba de la culebra
Hierba de la culebra
Tradescantia multiflora
Commelinaceae
Ilustración botánica de Hierba del Cáncer
Hierba del Cáncer
Cuphea aequipetala
Lythraceae
Ilustración botánica de Hierba del pollo
Hierba del pollo
Commelina coelestis
Commelinaceae México
Ilustración botánica de Huacatay
Huacatay
Tagetes minuta
Asteraceae
Ilustración botánica de Huizache
Huizache
Acacia farnesiana
Fabaceae México
Ilustración botánica de Icaco
Icaco
Chrysobalanus icaco
Chrysobalanaceae Caribe
Ilustración botánica de Ipecacuana
Ipecacuana
Cephaelis ipecacuanha
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Iporuru
Iporuru
Alchornea castaneifolia
Euphorbiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jaborandi
Jaborandi
Pilocarpus jaborandi
Rutaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jergón sacha
Jergón sacha
Dracontium loretense
Araceae Amazonia
Ilustración botánica de Jobo
Jobo
Spondias mombin
Anacardiaceae
Ilustración botánica de Jícara
Jícara
Crescentia cujete
Bignoniaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Llantén
Llantén
Plantago major
Plantaginaceae Andes
Ilustración botánica de Maguey
Maguey
Agave americana
Asparagaceae México
Ilustración botánica de Maitén
Maitén
Maytenus boaria
Celastraceae Andes
Ilustración botánica de Mashua
Mashua
Tropaeolum tuberosum
Tropaeolaceae Andes
Ilustración botánica de Matico
Matico
Piper aduncum
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Melastoma aspera
Melastoma aspera
Melastoma aspera
Ilustración botánica de Melastoma theaezans
Melastoma theaezans
Melastoma theaezans
Ilustración botánica de Mezquite
Mezquite
Prosopis juliflora
Fabaceae México
Ilustración botánica de Miconia theaezans
Miconia theaezans
Miconia theaezans
Ilustración botánica de Mimosa sensitiva
Mimosa sensitiva
Mimosa sensitiva
Ilustración botánica de Mortiño
Mortiño
Clidemia hirta
Melastomataceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Mullaca
Mullaca
Muehlenbeckia volcanica
Polygonaceae Andes
Ilustración botánica de Murici
Murici
Byrsonima verbascifolia
Malpighiaceae Andes
Ilustración botánica de Palo mulato
Palo mulato
Bursera simaruba
Burseraceae México
Ilustración botánica de Pasuchaca
Pasuchaca
Geranium dielsianum
Geraniaceae Andes
Ilustración botánica de Pito
Pito
Erythrina berteroana
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Prodigiosa
Prodigiosa
Brickellia cavanillesii
Asteraceae México
Ilustración botánica de Quelite cenizo
Quelite cenizo
Chenopodium album
Amaranthaceae México
Ilustración botánica de Queñua
Queñua
Polylepis racemosa
Rosaceae Andes
Ilustración botánica de Ramón
Ramón
Brosimum alicastrum
Moraceae México
Ilustración botánica de Sacha inchi
Sacha inchi
Plukenetia volubilis
Euphorbiaceae Andes
Ilustración botánica de Sachaculantro
Sachaculantro
Eryngium foetidum
Apiaceae
Ilustración botánica de Sapucaia
Sapucaia
Lecythis pisonis
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Schinus dependens
Schinus dependens
Schinus dependens
Ilustración botánica de Senna birostris
Senna birostris
Senna birostris
Ilustración botánica de Sinicuichi
Sinicuichi
Heimia salicifolia
Lythraceae México
Ilustración botánica de Tamarindo
Tamarindo
Tamarindus indica
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Tara
Tara
Caesalpinia spinosa
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Tataré
Tataré
Chloroleucon tortum
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Tepescohuite
Tepescohuite
Calliandra anomala
Fabaceae México
Ilustración botánica de Tradescantia de hoja ancha
Tradescantia de hoja ancha
Tradescantia zanonia
Commelinaceae
Ilustración botánica de Tres puntas
Tres puntas
Neurolaena lobata
Asteraceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Urunday
Urunday
Astronium urundeuva
Anacardiaceae Andes
Ilustración botánica de Veludo
Veludo
Mandevilla velutina
Apocynaceae Andes
Ilustración botánica de Verbena
Verbena
Verbena litoralis
Verbenaceae
Ilustración botánica de Yareta
Yareta
Azorella compacta
Apiaceae Andes
Ilustración botánica de Yuca
Yuca
Manihot esculenta
Euphorbiaceae Amazonia
Alloplectus hispidus
Alloplectus hispidus
Annona
Annona sylvatica
Annonaceae
Apium
Apium graveolens
Apiaceae
Aroeira do sertão
Myracrodruon urundeuva
Anacardiaceae Andes
Barbatimão
Stryphnodendron adstringens
Fabaceae Andes
Barbatimão
Stryphnodendron barbatimam
Fabaceae Andes
Bejaria racemosa
Bejaria racemosa
Boldo brasileño
Plectranthus barbatus
Lamiaceae Andes
Cadillo
Cyathula prostrata
Amaranthaceae
Calamus
Calamus erectus
Arecaceae
Calderona
Krameria erecta
Krameriaceae
Canelo
Drimys winteri
Winteraceae
Ceratonia
Ceratonia siliqua
Fabaceae
Chaliponga
Diplopterys cabrerana
Malpighiaceae Amazonia
Chaparro
Curatella americana
Dilleniaceae
Chaparro
Curatella americana
Dilleniaceae
Chapéu de couro
Echinodorus macrophyllus
Alismataceae Andes
Chucum
Havardia albicans
Fabaceae México
Clavo huasca
Tynanthus panurensis
Bignoniaceae
Colocasia
Colocasia esculenta
Araceae
Copalchi
Hintonia latiflora
Rubiaceae
Cuachalalate
Amphipterygium adstringens
Anacardiaceae México
Dichrostachys
Dichrostachys cinerea
Fabaceae
Dicliptera peruviana
Dicliptera peruviana
Epená
Virola theiodora
Myristicaceae Amazonia
Escancel
Iresine diffusa
Amaranthaceae
Escancel
Iresine herbstii
Amaranthaceae
Escobilla
Scoparia dulcis
Fava d'anta
Dimorphandra mollis
Fabaceae
Geum
Geum urbanum
Rosaceae
Grama
Cynodon dactylon
Poaceae
Granada
Punica granatum
Lythraceae
Guanacaste
Enterolobium cyclocarpum
Fabaceae Mesoamérica
Haba Tonka
Dipteryx odorata
Fabaceae
Hedysarum
Hedysarum alpinum
Fabaceae
Helecho arbóreo
Cyathea caracasana
Cyatheaceae
Heracleum
Heracleum persicum
Apiaceae
Hierba Luisa
Cymbopogon citratus
Poaceae
Hierba de toro
Tridax procumbens
Asteraceae México
Huanarpo macho
Jatropha macrantha
Euphorbiaceae
Jatobá
Hymenaea courbaril
Fabaceae
Jonote
Heliocarpus appendiculatus
Malvaceae
Krameria triandra
Krameria triandra
Lapacho rosado
Handroanthus heptaphyllus
Bignoniaceae Andes
Liquidámbar
Liquidambar styraciflua
Altingiaceae
Luehea
Luehea grandiflora
Malvaceae
Madero negro
Gliricidia sepium
Fabaceae Mesoamérica
Magonia
Magonia pubescens
Sapindaceae
Mala mujer
Wigandia urens
Namaceae México
Malagueta
Pimenta racemosa
Myrtaceae Caribe
Mango
Mangifera indica
Anacardiaceae
Manrubio
Marrubium vulgare
Lamiaceae México
Manzanilla de monte
Malvaviscus arboreus
Malvaceae México
Miconia
Miconia langsdorffii
Melastomataceae
Mondia
Mondia whitei
Apocynaceae
Myrtus
Myrtus communis
Myrtaceae
Nó de cachorro
Heteropterys aphrodisiaca
Malpighiaceae
Ortiga
Laportea aestuans
Urticaceae
Palo negro
Leptocarpha rivularis
Asteraceae
Pangium
Pangium edule
Achariaceae
Parinari
Parinari campestris
Chrysobalanaceae Amazonia
Pau terra
Qualea grandiflora
Vochysiaceae Andes
Pelargonium
Pelargonium sidoides
Geraniaceae
Peumo
Cryptocarya alba
Lauraceae
Phyllanthus
Phyllanthus emblica
Phyllanthaceae
Phyllanthus
Phyllanthus amarus
Phyllanthaceae
Piscidia
Piscidia piscipula
Fabaceae
Podocarpus oleifolius
Podocarpus oleifolius
Pracaxi
Pentaclethra macroloba
Fabaceae Amazonia
Pyrus
Pyrus communis
Rosaceae
Quebracho colorado
Schinopsis balansae
Anacardiaceae Andes
Ratania
Krameria lappacea
Krameriaceae
Rhexia
Rhexia virginica
Melastomataceae
Rosa
Rosa majalis
Rosaceae
Salvia
Salvia candidissima
Lamiaceae
Satureja
Satureja hortensis
Lamiaceae
Saxifraga stellaris
Saxifraga stellaris
Schkuhria pinnata
Schkuhria pinnata
Shiringa
Hevea guianensis
Euphorbiaceae
Siparuna aspera
Siparuna aspera
Solanum
Solanum macrocarpon
Solanaceae
Stryphnodendron
Stryphnodendron polyphyllum
Fabaceae
Terminalia
Terminalia chebula
Combretaceae
Terminalia
Terminalia arjuna
Combretaceae
Trifolium
Trifolium repens
Fabaceae
Trixis antimenorrhoea
Trixis antimenorrhoea
Asteraceae
Umbellularia
Umbellularia californica
Lauraceae
Urtica
Urtica urens
Urticaceae
Vaccinium
Vaccinium macrocarpon
Ericaceae
Ítamo real
Pedilanthus tithymaloides
Euphorbiaceae Caribe

Compuestos relacionados

Fitoquímicos que frecuentemente acompañan a taninos en las mismas especies. El número indica plantas en común.

Compuestos fenólicos (85) Kaempferol (38) Quercetina (49) Flavonoides (165) Polifenoles (56) Saponinas (101) Alcaloides (99) Glucósidos (42) Terpenos (115) Ácido cafeico (23)

Preguntas Frecuentes sobre Taninos

¿En qué plantas se encuentra taninos?

Taninos se encuentra en 184 plantas medicinales, entre ellas: Huizache (Acacia farnesiana), Culantrillo (Adiantum capillus-veneris), Maguey (Agave americana), Iporuru (Alchornea castaneifolia), Cuachalalate (Amphipterygium adstringens), Estafiate (Artemisia ludoviciana).

¿Para qué sirve taninos?

Las plantas que contienen taninos se utilizan tradicionalmente para: antiinflamatorio, astringente, hipoglucemiante, cicatrizante, expectorante.

¿Cuántas plantas medicinales contienen taninos?

Se han documentado 184 plantas medicinales con taninos en la herbolaria latinoamericana.

Referencias científicas

Estudios seleccionados sobre taninos de la base de datos PubMed/MEDLINE.

  1. Condensed tannins-Their content in plant foods, changes during processing, antioxidant and biological activities Revisión
    Advances in food and nutrition research (2024) — PMID: 38906590
  2. Morus alba: a comprehensive phytochemical and pharmacological review Revisión
    Naunyn-Schmiedeberg's archives of pharmacology (2023) — PMID: 36877269
  3. Medicinal uses, pharmacological activities, phytochemistry, and the molecular mechanisms of Punica granatum L. (pomegranate) plant extracts: A review Revisión
    Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie (2022) — PMID: 36076615
  4. Pharmacological effects and mechanisms of tannic acid Revisión
    Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie (2022) — PMID: 36029537
  5. A Comprehensive Review of the Phytochemical, Pharmacological, and Toxicological Properties of Revisión
    Biomolecules (2020) — PMID: 32408715
  6. Therapeutic application of Carica papaya leaf extract in the management of human diseases Revisión
    Daru : journal of Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences (2020) — PMID: 32367410
  7. Syzygium aromaticum L. (Myrtaceae): Traditional Uses, Bioactive Chemical Constituents, Pharmacological and Toxicological Activities Revisión
    Biomolecules (2020) — PMID: 32019140
  8. Health Benefits of Culinary Herbs and Spices Revisión
    Journal of AOAC International (2019) — PMID: 30651162

La composición química puede variar según la parte de la planta, la región y las condiciones de cultivo.